Đối với ông Mã Văn Hải, làm Bí thư Chi bộ không chỉ là lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị ở địa phương, mà còn là người gắn kết ý Đảng với lòng dân. Hơn 11 năm đảm nhiệm cương vị Bí thư Chi bộ, điều ông luôn tâm niệm là muốn dân đồng thuận thì trước hết cán bộ phải gần dân, hiểu dân và làm gương trong mọi việc. Năm 2015, khi Chi bộ triển khai chủ trương mở rộng tuyến đường lớn nhất vào thôn và các tuyến đường nội thôn, thử thách lớn nhất không nằm ở nguồn vốn, mà ở việc vận động người dân hiến đất. Ở vùng cao, đất sản xuất là tài sản quý giá của mỗi gia đình. Làm đường đồng nghĩa với việc nhiều hộ phải cắt một phần đất ở, đất canh tác, chặt bỏ cây cối, tháo dỡ hàng rào. Có gia đình phải hiến trên 200m² đất. "Không ai không tiếc đất cả", ông Hải chia sẻ. "Nhưng mình không thể chỉ nói dân phải hiến đất vì chủ trương. Muốn dân hiểu thì trước hết mình phải hiểu dân đang nghĩ gì." Bởi vậy, thay vì chỉ dừng lại ở các cuộc họp thôn, ông cùng các đảng viên trong Chi bộ đến từng gia đình, gặp gỡ từng hộ dân. Những cuộc trò chuyện diễn ra ngay trên các thửa ruộng, nương ngô, dưới mái hiên nhà sàn, bên bếp lửa mỗi buổi tối. Có hộ phải đến ba, bốn lần.
Ông không mang theo những lời hứa hẹn lớn lao. Điều ông mang theo là sự chân thành, sự kiên trì và trách nhiệm của một người đảng viên. Ông thường nói với cán bộ trong Chi bộ: "Muốn dân tin thì mình phải làm trước, nói đi đôi với làm. Có việc khó thì cán bộ, đảng viên phải xuống tận nơi, cùng dân tháo gỡ." Chính sự gần gũi ấy đã dần xóa đi những băn khoăn của người dân. Khi hiểu rằng con đường không chỉ giúp việc đi lại thuận lợi hơn mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế, đưa trẻ em đến trường an toàn, giúp người bệnh đến cơ sở y tế nhanh hơn, người dân bắt đầu đồng thuận. Từ vài hộ tiên phong hiến đất, phong trào nhanh chóng lan tỏa khắp thôn. Hàng nghìn mét vuông đất được tự nguyện hiến để mở đường. Có hộ sẵn sàng chặt bỏ cây lâu năm, tháo dỡ công trình mà không yêu cầu hỗ trợ.
Những con đường mới được mở ra không chỉ nối gần khoảng cách giữa các nhóm hộ, mà còn mở ra một cách nghĩ mới trong Nhân dân: việc chung của thôn cũng chính là việc của mỗi gia đình. Thành công trong vận động hiến đất làm đường trở thành nền tảng để Chi bộ tiếp tục phát huy sức mạnh đoàn kết trong xây dựng nông thôn mới. Với phương châm "Nhà nước và Nhân dân cùng làm", Chi bộ đã huy động các nguồn lực xã hội hóa xây dựng ba cây cầu dân sinh, mỗi cây cầu có kinh phí trên 200 triệu đồng. Những cây cầu ấy giúp người dân không còn phải lội suối vào mùa mưa, trẻ em đến trường an toàn hơn, việc vận chuyển nông sản cũng thuận lợi hơn trước.
Toàn cảnh thôn Nà Phia, xã Bắc Mê.
Thôn Nà Phia hiện có 183 hộ dân, chủ yếu là đồng bào dân tộc Tày và Dao; trong đó còn 38 hộ nghèo và 46 hộ cận nghèo. Theo ông Mã Văn Hải, dân vận không chỉ dừng lại ở việc vận động người dân đóng góp xây dựng công trình, mà quan trọng hơn là làm cho mỗi người dân thấy mình là chủ thể trong quá trình phát triển quê hương. Xuất phát từ suy nghĩ ấy, với 39 đảng viên Chi bộ đã phân công từng đảng viên phụ trách từ bốn đến năm hộ nghèo. Đảng viên thường xuyên xuống cơ sở, nắm bắt tâm tư, giúp đỡ ngày công lao động, hướng dẫn phát triển chăn nuôi, sản xuất, chỉnh trang nhà cửa, giữ gìn vệ sinh môi trường và xây dựng đời sống văn hóa. Hình ảnh đảng viên cùng người dân phát cỏ, dựng chuồng trại, vận chuyển vật liệu làm nhà hay góp từng ngày công giúp hộ nghèo không còn là điều xa lạ. Chính từ những việc làm cụ thể ấy, lời tuyên truyền trở nên thuyết phục hơn bất kỳ bài phát biểu nào. Nhờ đó, nhiều phong trào thi đua từng bước đi vào cuộc sống bằng chính sự tự giác của người dân. Đến nay, trên 85% hộ gia đình trong thôn đã có nhà vệ sinh hợp vệ sinh; ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường, xây dựng nếp sống văn minh ngày càng được nâng lên. Những quy ước, hương ước của thôn được Nhân dân tự giác thực hiện; nhiều hủ tục từng bước được xóa bỏ. Năm 2025, khi triển khai chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, tinh thần đoàn kết ấy tiếp tục được phát huy. Chi bộ đã huy động hơn 200 ngày công lao động để hỗ trợ xây mới bốn căn nhà, sửa chữa hai căn nhà cho các hộ khó khăn. Người góp công, người góp sức, người hỗ trợ vật liệu, tất cả đều chung một mong muốn giúp các gia đình sớm ổn định cuộc sống.
Điều đáng quý là sau mỗi kết quả đạt được, người Bí thư Chi bộ vẫn luôn nghĩ đến những việc còn dang dở. Dù đã có đường bê tông đến trung tâm thôn nhưng đến nay, bốn nhóm hộ là: Nà Nghém, Nà Lía, Nà Lòm và Pây Quà vẫn chưa có điện lưới quốc gia; nhiều tuyến đường đến các nhóm hộ xuống cấp, việc đi lại còn nhiều khó khăn, nhất là vào mùa mưa và còn nhiều trăn trở như làm thế nào để đời sống nhân dân tốt hơn, người dân thoát được nghèo, vươn lên làm giàu. Hơn một thập kỷ gắn bó với công tác cơ sở, ông Mã Văn Hải đã nhận được nhiều giấy khen của các cấp; năm 2021 ông vinh dự được Chủ tịch UBND tỉnh tặng Bằng khen. Nhiều năm liền, Chi bộ thôn Nà Phia được công nhận là Chi bộ trong sạch, vững mạnh. Song với ông, phần thưởng lớn nhất không phải những tấm bằng khen, mà là sự đổi thay hiện hữu trên chính quê hương mình. Đó là những con đường rộng mở thay cho lối mòn đất đỏ năm nào; là những cây cầu nối bản làng; là những mái nhà mới được dựng lên bằng tình làng nghĩa xóm; và hơn hết là niềm tin của người dân đối với Chi bộ.
Ở vùng cao, dân vận không bắt đầu từ những khẩu hiệu hay những bài phát biểu. Dân vận bắt đầu từ những bước chân không quản ngại đường xa đến từng hộ dân; từ những cuộc trò chuyện chân thành bên bếp lửa; từ việc cán bộ sẵn sàng cùng dân làm những việc khó. Khi người dân tin, người dân hiểu và người dân tự nguyện đồng lòng, thì những con đường mới, những cây cầu mới hay những mái nhà mới sẽ lần lượt được dựng xây. Đó cũng chính là điều mà Bí thư Chi bộ Mã Văn Hải đã bền bỉ thực hiện suốt hơn một thập kỷ qua, gieo niềm tin để vun đắp sự đồng thuận, góp phần đưa quê hương từng bước đổi thay trên hành trình xây dựng nông thôn mới.
Hoàng Long: Trung tâm dịch vụ công xã Bắc Mê